– Niech żyje lud górnośląski, niech żyje Najjaśniejsza Rzeczpospolita Polska! – krzyknęła 90 lat temu Janina Omańkowska. Przez następnych 17 lat, aż do zajęcia Śląska przez Wehrmacht, region cieszył się autonomią.
Sejm Śląski utworzono na mocy Statutu Organicznego Województwa Śląskiego z 15 lipca 1920 roku. 10 października miały miejsce pierwsze jego obrady, które otworzył premier RP Julian Nowak. Następnie przemówił Wojciech Korfanty. Obradom przewodziła, do czasu wyłonienia prezydium sejmu, Janina Omańkowska. – Niech żyje lud górnośląski, niech żyje Najjaśniejsza Rzeczpospolita Polska! – mówiła 90 lat temu w czasie inauguracji.
Wrześniowe wybory wygrał Blok Narodowy (koalicja Chrześcijańskiej Demokracji i Narodowej Demokracji), któremu przysługiwało 18 parlamentarzystów. Kolejne miejsca zajęła Polska Partia Socjalistyczna (8 parlamentarzystów), Narodowa Partia Robotnicza (7 parlamentarzystów). PSL "Piast" zdobył zaledwie jeden mandat. 14 mandatów przypadło ugrupowaniom niemieckim.
Gmach Sejmu Śląskiego zbudowano w latach 1925-1929. Pierwsze obrady odbywały
się w dzisiejszym Gmachu Akademii Muzycznej w Katowicach (fot. Jan Mehlich)
Początkowo Sejm Śląski liczył 48 posłów wybieranych w trzech okręgach wyborczych. Zmiany przyszły w 1935 roku, gdy liczbę posłów uszczuplono o równo połowę, a także w 1938 roku – po aneksji przez Polską Zaolzia – kiedy izba wzbogaciła się o dodatkowych czterech posłów. Szkolnictwo, policja, organizacja administracji wojewódzkiej i samorządowej, rolnictwo, wyznania, przepisy cywilne i karne – to tylko niektóre z uprawnień sejmu. Władzę wykonawczą na terenie Śląska posiadała z kolei Rada Wojewódzka, również powoływana przez Sejm Śląski.
6 maja 1945 roku Krajowa Rada Narodowa zniosła, mimo że nie miała do tego prawa, Statut Organiczny Województwa Śląskiego z ustroju konstytucyjnego RP.
/żet/
Środowisko, jakość życia, ekologia
