Ile osób dojeżdża autem, posiadając wolne miejsce i narzeka na duże koszty dojazdu? Rozwiązanie tych problemów – zdaniem wielu – kryje się pod tajemniczym określeniem carpooling.
Słowo carpooling pochodzi z angielskiego – można je przetłumaczyć jako „wypełnij auto”. Jest formą podróżowania, która polega na udostępnianiu wolnego miejsca we własnym samochodzie lub korzystania z wolnego miejsca w samochodzie innego użytkownika. Może funkcjonować przy dojazdach do pracy, uczelni, w okresie świąt oraz miejsc rozrywki (teatr, kino, koncerty, widowiska sportowe). Może przybrać charakter regularnych lub jednorazowych przejazdów.
To pomysł na redukcję kosztów – wszyscy pasażerowie, korzystając z samochodu uczestniczą w kosztach przejazdu. Trzeba jednak pamiętać, że te koszty nie tylko związane są z paliwem. Inną możliwością rozliczenia jest wymienne użytkowanie samochodu przez uczestników podróży. Dzięki zmniejszeniu liczby samochodów na ulicach oraz wielkości korków zmniejsza się emisja szkodliwych toksyn (np. dwutlenku węgla) do atmosfery, a to wiąże się z ochroną środowiska. Minusem wspólnych dojazdów jest konieczność wcześniejszego zaplanowania ewentualnych zmian w trasie (np. zakupy) oraz konieczność informowania współtowarzyszy podróży o zdarzeniach losowych takich jak choroba czy awaria samochodu.
„Zakładamy że samochód pali 8 benzyny litrów na 100 km, a droga to pracy to 10 km. Jeżeli jedziemy sami to kosztuje nas to 3,60 PLN czyli 7,20 PLN w obie strony. Biorąc drugą osobę koszt ten redukujemy do 3,60 PLN (oszczędzasz 50%), trzecią 2,40 PLN (oszczędzasz 66%). Te niewielkie kwoty dzienne w skali roku oznaczają oszczędność odpowiednio 864 PLN i 1152 PLN.”
Carpooling jest bardzo popularną formą podróżowania w krajach zachodnich, a jego początki sięgają lat 50 XX wieku. Również w Polsce w latach PRL była prowadzona kampania „podwieź sąsiada” – ale jej „przyczyną” była rzadkość i luksusowość dobra jaki był samochód. Obecnie w krajach takich jak USA można spotkać specjalnie wydzielone pasy dla samochodów przewożących co najmniej 2-3 osoby, tzw. Pasy HOV (ang.– High Occupancy Vehicle) oraz specjalne miejsca parkingowe. Duży wpływ na wzrost popularności takich „sąsiedzkich” dojazdów ma fakt że w Internecie istnieje szereg serwisów ułatwiających znalezienie towarzysza podróży np.: niemiecki www.mitfahrergelegenheit.de czy kanadyjski www.carpooltool.com. Serwisy takie są często wspierane przez lokalne władze.
W Polsce istnieje portal http://autem.pl który ruszył pod koniec września 2007 roku. Bezpośrednią inspiracją jego powstania były problemy komunikacyjne wynikłe z trwającego przez prawie miesiąc strajku komunikacji miejskiej w Kielcach. Serwis umożliwia szybkie, wygodne oraz łatwe wyszukiwanie oraz zamieszczenie informacji o wolnych miejscach w autach. Jest to serwis niekomercyjny, nie pobiera opłat za przeglądanie i umieszczenie ofert. Obecnie zawiera kilkadziesiąt ofert, a ich liczba rośnie z dnia na dzień.
Główną barierą, przeszkodą w rozwoju tego typu serwisów jest to, że Polacy nie ufają obcym i obawiają się jazdy z obcą osobą w samochodzie. Aby zmniejszyć te obawy internetowe serwisy ułatwiające znalezienie się dojeżdżających prowadzą fora, na których można lepiej się poznać, porozmawiać, czy umówić się na kawę. Umieszczenie zdjęcia oraz system ocen i opinii o użytkownikach też zwiększa bezpieczeństwo. Jednakże zawsze trzeba zachować ostrożność. Jeżeli dana oferta przejazdu budzi wątpliwości należy z niej zrezygnować albo umówić się w jakimś publicznym miejscu.
W Krakowie funkcjonuje system ''Jedźmy razem'' który jest częścią dużego projektu europejskiego Civitas Caravel, który promuje zrównoważony transport, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej – obecnie realizowany dla studentów Politechniki Krakowskiej. Według przeprowadzonych w ramach projektu badań średnia liczba osób w pojeździe wynosi 1,5. Jeżeli w samochodach jeździłyby po 4 osoby, to liczba pojazdów na drogach zmniejszyłaby się o około 2,5 raza. Carpooling jest obecny również na Śląsku – pracownicy Gliwickiego Opla już od 2005 roku używają forum internetowego do poszukiwania tańszego i wygodniejszego sposobu dotarcia do pracy.
