4 kwietnia w Chałupkach i innych miejscowościach wzdłuż granicy z Czechami funkcjonariusze straży granicznej przeprowadzą działania stanowiące przygotowania do ewentualnego przywrócenia kontroli granicznych.
W rejonie dawnych przejść granicznych z Republiką Czeską w: Cieszynie-Boguszowicach, Chałupkach i Trzebini, na drogach DK S1, DK 78 i DK 41, Śląski Oddział Straży Granicznej planuje przeprowadzenie działań kontrolnych, które stanowić będą element przygotowań do ewentualnego tymczasowego przywrócenia kontroli na polsko-czeskiej granicy państwowej (np. podczas turnieju Euro 2012). Przedsięwzięcie będzie realizowane we współpracy z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, Policją, Żandarmerią Wojskową, Inspekcją Transportu Drogowego, organami samorządu terytorialnego oraz służbami czeskimi.
Działania prowadzone będą w formie kontroli drogowej i nie będą miały skutku równoważnego z kontrolą graniczną, ale miejsce kontroli, sposób jej organizacji oraz wyposażenie grup kontrolnych będą takie same, jak w sytuacji tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej. Dzięki temu, w warunkach normalnego ruchu pojazdów, możliwe będzie praktyczne sprawdzenie skuteczności procedur kontrolnych przygotowanych na wypadek tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej, przetestowanie działania urządzeń i łączności bezprzewodowej oraz sprawdzenie funkcjonalności rozwiązań w zakresie zmiany organizacji ruchu w miejscu przywrócenia kontroli, za którą odpowiedzialny jest zarządca danej drogi. Zaplanowane działania umożliwią również sprawdzenie współdziałania Straży Granicznej z innymi służbami krajowymi, a także z czeską Policją w zakresie organizacji wspólnych patroli oraz przekazywania informacji z wykorzystaniem polsko-czeskiej placówki w Chotebuzie (RC), pełniącej rolę punktu kontaktowego.
Prowadzona w czasie działań kontrola drogowa odbywać się będzie na kierunku wjazdowym do Polski. Zaplanowano ją w czasie możliwie najmniejszego natężenia ruchu drogowego, w godzinach 04.00 – 06.30 oraz 10.00 – 12.00, aby zminimalizować utrudnienia dla przekraczających granicę, zapewnić płynność ruchu, a jednocześnie osiągnąć zamierzone cele. Zaplanowanie kontroli na godziny nocne i dzienne pozwoli na sprawdzenie realizacji czynności kontrolnych w różnych warunkach. Kontrolą objęci zostaną wytypowani uczestnicy ruchu drogowego, tak, jak miałoby to miejsce w przypadku tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej. Czynności kontrolne prowadzić będą funkcjonariusze placówek Straży Granicznej odpowiedzialnych terytorialnie za dokonywanie kontroli granicznej na wypadek jej tymczasowego przywrócenia. W Cieszynie będą to funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Cieszynie, w Chałupkach będą to funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Raciborzu, a w Trzebini funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Opolu.
W działaniach kontrolnych w Cieszynie przewidywany jest udział obserwatorów. Organizujący działania Śląski Oddział Straży Granicznej zaprosił w tym celu przedstawicieli: Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Komendy Głównej Straży Granicznej, Karpackiego i Sudeckiego Oddziału Straży Granicznej, ośrodków szkolenia Straży Granicznej, Komend Wojewódzkich Policji w Katowicach i Opolu, Wojewódzkich Inspektorów Transportu Drogowego w Katowicach i Opolu, Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Krakowie, Policji Republiki Czeskiej, Starostwa Powiatowego w Cieszynie, Urzędu Miasta w Cieszynie, Komendy Powiatowej Policji w Cieszynie i Komendy Państwowej Straży Pożarnej w Cieszynie. Obecni również będą funkcjonariusze komendy Śląskiego Oddziału Straży Granicznej nadzorujący oraz koordynujący przebieg działań sprawdzających gotowość do realizacji zadań w przypadku tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicy wewnętrznej z Republiką Czeską.
Przypomnę, że możliwość tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych przez jedno z Państw Członkowskich została określona w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 562/2006 z dnia 15.03.2006 r., ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). W sytuacji poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, Polska – po uprzednim powiadomieniu pozostałych Państw Członkowskich i Komisji UE, może taką kontrolę przywrócić na całości lub części odcinka polskiej granicy państwowej z Republiką Czeską, Republiką Słowacką, Republiką Litewską, Republiką Federalną Niemiec. Kontrola graniczna może też być przywrócona w portach lotniczych i morskich. Samo przywrócenie kontroli, a także jej charakter i zakres będzie uzależniony od skali przewidywanego ryzyka oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa. Kontrolę graniczną przywraca się na podstawie stosownego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych.
Jednostki organizacyjne Straży Granicznej, w tym Śląski Oddział Straży Granicznej – obejmujący swym zasięgiem województwo śląskie i opolskie, muszą być w stałej gotowości do przywrócenia kontroli na granicy wewnętrznej z Republiką Czeską. Taka kontrola realizowana będzie w oparciu o mobilne patrole Straży Granicznej wykorzystujące pojazdy specjalistyczne tzw. schengenbusy oraz inne pojazdy służbowe, wyposażone m.in. w przenośne urządzenia dostępowe do baz danych, urządzenia do weryfikacji autentyczności dokumentów, urządzenia do identyfikacji materiałów wybuchowych i narkotyków, urządzenia do kontroli radiometrycznej. Kontrola prowadzona będą w sposób wyrywkowy, po wcześniejszym typowaniu, inaczej niż na granicy zewnętrznej UE – relacjonuje rzecznik prasowy ŚOSG Cezary Zaborski
