W kolejnym artykule poświęconym Sanktuariom Maryjnym – Pszów – Sanktuarium Matki Bożej Pszowskiej – Matki Bożej Uśmiechniętej.
Pszów, od Raciborza to zaledwie kilka kilometrów, co prawda już inny powiat i inna diecezja, ale to nie ma najmniejszego znaczenia, rowerkiem lub samochodem i już jesteśmy na miejscu. Już z daleka widać dwie wierze Kościoła. Osobiście naprawdę zapraszam, Maryja może wyprosić wiele łask
Pszów istnieje już od połowy XIII wieku jako osada. Tradycja podaje o zbudowaniu pierwszego kościoła na końcu wsi pod wezwaniem Św. Krzyża, a następnie kościoła parafialnego pw.Wszystkich Świętych w latach 1265-1293, najpierw drewnianego, a potem już murowanego. Oblicze osady zmieniało się pod względem ludnościowym na skutek odkrycia pokładów węgla w roku 1840 i założenia szybu "Anna", który przekształcono w kopalnię istniejącą do chwili obecnej.
Parafia pszowska przeżywała liczne wstrząsy. W XV wieku oddziaływały na nią wojny husyckie. Na przełomie XVI i XVII wieku kościół parafialny przez 60 lat był we władaniu protestantów, ale ludność pozostała wierną katolicyzmowi, co poświadczyły dokument z 1719r., kiedy to do parafii należało 2 000 katolików, a nie było ani jednego protestanta.
Choć Pszów dostał się pod wpływ Austrii, potem Prus, co roku z tej parafii udawała się tradycyjna pielgrzymka do sanktuarium Matki Boskiej w Częstochowie. Jedna z tych pielgrzymek przyczyniła się do narodzin kultu Matki Boskiej w Pszowie.
Zakupiony w 1722 roku obraz Matki Boskiej Częstochowskiej przemalował artysta malarz z Wodzisławia Śląskiego Fryderyk Sedlecky, nadając mu, jak sam mówił, "polską karnację". Zniknęły charakterystyczne rysy Madonny Częstochowskiej, a znamienny układ twarzy przyczynił się do nadania obrazowi nazwy "Matki Boskiej Uśmiechniętej".
Do obrazu tego zaczęły napływać ogromne tłumy pielgrzymówbz całego Śląska i Północnych Moraw. Tu dokonywały się nadzwyczajne uzdrowienia, tu otrzymywali ludzie wyjątkowe łaski. bKomisja Biskupia z Wrocławia po stwierdzeniu tych faktów w latach 1730-32 zarządziła koronację Obrazu w 1732 roku. Korony wykonał złotnik Bernard Like z Raciborza, a nałożył na obraz 4 lipca 1732r. opat cystersów z Rud Raciborskich. Ponieważ nieduży pod względem objętości kościół pw.Wszystkich Świętych nie mógł pomieścić pielgrzymów, 1743 r. rozpoczęto budowę, a w roku 1747 ukończono obecną świątynię, której nadano tytuł Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.
Obraz Matki Bożej Pszowskiej umieszczono w głównym ołtarzu. Papież Pius VI udzielił odpustu zupełnego wszystkim odwiedzającym Sanktuarium Maryjne w Pszowie. W 1801 r. przy ołtarzu znajdowało się 156 wotów, a wśród nich rzeźby wyobrażające oczy, ręce, nogi (potwierdzające uzdrowienia), jak też dary dziękczynne: obrączki, monety cesarskie, insygnia książęce i biskupie. Znaczna część tych wotów została skonfiskowana przez władze państwowe w roku 1809.
Po kasacie klasztoru w Rudach Raciborskich ostatni opat cysterski złożył przed Matką Bożą złoty krzyż opacki ozdobiony szmaragdami i wieńcem brylantów, a także kosztowny pierścień prałacki. Dar opata zapoczątkował serię wotów. Przez cały wiek XIX nie ustawał napływ pielgrzymów. Na główny odpust Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przybywało średnio od 7 000 do 25 000 pielgrzymów. Dla nich wybudowano w 1855 roku stacje Drogi Krzyżowej na placu kościelnym, a w latach 1915 – 1929 zbudowano kalwarię z 14 kaplicami w lesie odległym o 2 km od kościoła.
W okresie okupacji w latach 1939 – 1945 zakazano wszelkich pielgrzymek, a także kazań w języku polskim. Na odpust Narodzenia NMP w 1945 roku przybyło do sanktuarium 50 000 pielgrzymów, by złożyć podziękowanie za wszystkie, niezwykłe łaski, jakich doznali czciciele Matki Bożej podczas wojny.
W 1968 roku odwiedził sanktuarium ks. kardynał Karol Wojtyła, późniejszy papież. W 1972 roku uroczyście obchodzono 250 – lecie Obrazu Matki Boskiej w Pszowie. Zebrało się około 80 000 pielgrzymów, wśród których był ks. arcybiskup Bolesław Kominek z Wrocławia, późniejszy kardynał.
Po świętokradczym rabunku złotych koron w 1976 roku nałożonona obraz nowe, poświęcone przez Papieża Jana Pawła II podczas jego pierwszej pielgrzymki do Polski. W koronacji Obrazu w dniu 9 września 1979 roku uczestniczyło 4 biskupów, 300 kapłanów i około 10 000 pielgrzymów. W 1989 roku nastąpiła ponowna kradzież koron, które wkrótce znaleziono, a sprawców kradzieży ukarano. Rekoronacji w dniu 9 września 1990 roku dokonał ks. biskup dr. Damian Zimoń w otoczeniu 2 biskupów, znacznej liczby kapłanów i licznej rzeszy pielgrzymów.
Nie ustaje kult Matki Bożej Pszowskiej. Co roku przewija się przez sanktuarium Maryjne około 100 000 pielgrzymów z dalszych okolic. W każdą środę wierni parafii biorą udział w uroczystym nabożeństwie ku czci Matki Boskiej Pszowskiej.
Mariusz Stefaniak
Środowisko, jakość życia, ekologia
