Burza jest latem częstym zjawiskiem. Warto wiedzieć, jak zachować się, kiedy zastanie nas poza domem i w domu, a także co zrobić, kiedy będziemy świadkiem porażenia piorunem.
O burzy mówimy wtedy, gdy następuje jedno lub kilka nagłych wyładowań atmosferycznych – piorunów. Wyładowania występują zarówno pomiędzy chmurami, jak i między chmurą a ziemią. Zwykle burzy towarzyszą intensywne opady deszczu, często z gradobiciem, oraz porywisty wiatr. Czym jest piorun lub inaczej błyskawica? Mówiąc najprościej, to wyładowania elektryczne o bardzo dużym natężeniu.
W czasie burzy najbezpieczniej jest przebywać wewnątrz budynku, dlatego – o ile to możliwe – nie należy z niego wychodzić. Jeżeli burza zastanie nas poza domem, należy:
– jak najszybciej znaleźć bezpieczne schronienie,
– unikać przebywania pod drzewami,
– unikać przebywania na otwartej przestrzeni,
– jeżeli znaleźliśmy się na otwartej przestrzeni – znaleźć, o ile to możliwe, obniżenie terenu (starajmy się nie być najwyższym punktem) i kucnąć (nie siadać i nie kłaść się) ze złączonymi i podciągniętymi pod siebie nogami. Nogi powinny być złączone, ponieważ w przypadku uderzenia pioruna, na skutek powstania różnicy napięć (tzw. napięcia krokowego) może dojść do przepływu prądu między stopami,
– jeżeli pływamy w wodzie lub znajdujemy się na łodzi, wyjść na brzeg i oddalić się od wody, gdyż jest ona doskonałym przewodnikiem elektrycznym,
– unikać dotykania przedmiotów zrobionych z metalu oraz przebywania w ich pobliżu – przedmioty metalowe mogą „przyciągać” pioruny,
– pozostać w samochodzie (jeżeli jesteśmy akurat w podróży) – samochód stanowi dobrą ochronę przed uderzeniem pioruna,
– natychmiast przykucnąć, jeżeli czujemy ładunki elektryczne w powietrzu, a włosy „stają nam dęba”,
– osoby przebywające w grupie na otwartej przestrzeni powinny się rozproszyć na odległość kilkudziesięciu metrów, aby w przypadku uderzenia pioruna część grupy mogła udzielić pomocy porażonym,
– jeżeli widzisz zwisające przewody elektryczne, natychmiast powiadom odpowiednie służby. Pod żadnym pozorem do nich nie podchodź.
Jeżeli podczas burzy przebywamy w domu, należy:
– unikać używania sprzętów elektrycznych i elektronicznych zasilanych z sieci (suszarki do włosów, miksery itp.), ponieważ korzystanie z tych urządzeń, w przypadku uderzenia pioruna w naziemną sieć elektroenergetyczną, grozi porażeniem impulsem rozchodzącym się w przewodach instalacji elektrycznej,
– odłączyć od sieci elektroniczny sprzęt domowy (sprzęt RTV, komputery) – to uchroni go przed uszkodzeniem w przypadku tzw. przepięcia, będącego skutkiem uderzenia pioruna w infrastrukturę elektroenergetyczną,
– przygotować latarkę z bateriami na wypadek przerw w dostawie prądu,
– jeżeli widzisz iskrzenie domowej instalacji elektrycznej, popalone przewody lub czujesz swąd – wyłącz elektryczność oraz gaz i natychmiast wezwij odpowiednie służby techniczne.
W razie porażenia piorunem należy zbadać stan ogólny poszkodowanego. Trzeba sprawdzić czy oddycha i czy tętno jest wyczuwalne. Jeżeli u osoby porażonej piorunem doszło do zatrzymania oddechu, należy jak najszybciej rozpocząć sztuczne oddychanie, natomiast jeżeli tętno nie jest wyczuwalne, niezbędne jest rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, czyli zewnętrznego masażu serca.
oprac. /kp/
