
10 lutego 1940 r. do polskich domów znajdujących się na wschodnich terenach II Rzeczypospolitej wtargnęli radzieccy żołnierze z nakazem wysiedlenia wszystkich mieszkańców. Ci którzy to przeżyli, a także rodziny deportowanych uczcili pamięć tych wydarzeń uroczystą Wieczornicą.
Tak rozpoczął się trwający wiele lat dramat tysięcy polskich rodzin. Wstępne założenia, przesądzające o wywiezieniu daleko na północ i wschód Polaków, uznanych za groźnych dla radzieckiego porządku na podbitych ziemiach przez ZSRR zostały przedstawione w projekcje aktu prawnego, którego autorem był szef NKWD – Ławrentij Pawłowicz Beria. Ów projekt zaakceptował bez skrupułów Josif Wissarionowicz Dżugaszwili, czyli Stalin. Początki wielkich akcji deportacyjnych miały miejsce w mroźne, lutowe poranki 1940 r., kiedy to do domów bezbronnej ludności cywilnej zaczęli dobijać się funkcjonariusze Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD). Krzycząc i szczując psami nie pozostawiali przerażonym mieszkańcom zbyt wiele czasu na spakowanie się. Prędko wszystkich sprowadzono na dworce kolejowe, skąd w brudnych, bydlęcych wagonach zesłano na – jak mówi wielu Sybiraków – nieludzką ziemię.

2 lutego, w przededniu 70. rocznicy pierwszej masowej deportacji, w Strzesze zebrali się uczestnicy tych wydarzeń oraz rodziny tych, którzy ze wschodu nie wrócili. Podczas uroczystej Wieczornicy zorganizowanej przez Związek Sybiraków Koło w Raciborzu, Śląski Uniwersytet Trzeciego Wieku, Stowarzyszenie „Dobro Ojczyzny” przy współpracy Urzędu Miasta Racibórz, Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich oraz Światowego Kongresu Kresowian, wspominano tragedię, która była udziałem kilkuset tysięcy Polaków siłą wyrwanych z domów tylko dlatego, że byli Polakami.

"Syberia to ziemia zroszona polską krwią i łzami. To nasza Golgota, Golgota wschodu" – jak powiedziała niegdyś Teresa Pawłowska z raciborskiego koła Związku Sybiraków. Pani Teresie (podobnie jak wielu innym Sybirakom), nawet dziś trudno powstrzymać łzy przy opowiadaniu swych historii. Jednak opowiadają. Opowiadają o tym, o czym przez kilkadziesiąt lat nie wolno było mówić nawet szeptem i przekazują pamięć gehenny jaką przeszli. Ku przestrodze następnym pokoleniom.

/ps,BaK/




![Raciborski spektakl w drugim etapie ogólnopolskiego przeglądu teatralnego [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/Przeznieksztalcenia.jpg)

![Historia niezwykłej arystokratki. Spotkanie z Jonaszem Milewskim w raciborskiej bibliotece [ZDJĘCIA] Historia niezwykłej arystokratki. Spotkanie z Jonaszem Milewskim w raciborskiej bibliotece](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/Jonasz-Milewski-Gabriele-von-Thun-und-Hohenstein.jpg)
![Czytelniczki raciborskiej biblioteki stworzyły własne perfumy [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/warsztaty-tworzenia-perfum.jpg)
![Odrarium przy Zamku Piastowskim już otwarte [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/odrarium-raciborz.jpg)



![Waltornia bohaterką koncertów umuzykalniających w RCK [ZDJĘCIA] Waltornia bohaterką koncertów umuzykalniających w RCK](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/rck-koncert-umuzykalniajacy.jpg)
![Nowoczesne laboratorium dla przyszłych pielęgniarek otwarte w ANS w Raciborzu [ZDJĘCIA] Nowoczesne laboratorium dla przyszłych pielęgniarek otwarte w ANS w Raciborzu](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/Laboratorium-Biochemii-i-Biofizyki-Fizjologii-oraz-Biologii-ANS-Raciborz.jpg)
![Biblioteka w Rudach dołączyła do Akademii Klimatycznej [ZDJĘCIA] Biblioteka w Rudach dołączyła do Akademii Klimatycznej](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/04/akademia-klimatyczna-biblioteka-rudy.jpg)

![Protesty nie zatrzymały wycinki. Lipy zniknęły z cmentarza przy ul. Głubczyckiej [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/03/lipy-cmentarz-glubczycka.jpg)



![Historia Śląska zapisana w losach jednej rodziny. Spotkanie z Łukaszem Schubertem w raciborskiej bibliotece [ZDJĘCIA] Historia Śląska zapisana w losach jednej rodziny. Spotkanie z Łukaszem Schubertem w raciborskiej bibliotece](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/01/Lukasz-Schubert.jpg)




Obszerną relację z Wieczornicy będzie można wysłuchać w programie Radia Katowice „LWOWSKA FALA”
w dn.14 lutego br (niedziela) o godz. 8.1o. Polecam ten niezwykle ciekawy, wartościowy i świetnie realizowany przez Panią Danutę Skalską, prezeskę Oddziału Towarzystwa Przyjaciół Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich program emitowany w każdą niedzielę w godz. 8.10 – 9.oo
Całe sczęście,że Sybiracy nie zaprosili Wojnara na to spotkanie. Ojciec mordercy miałby zrozumieć los Sybiraków? Brawo Sybiracy za odwagę przed katami i Wojnarem !!!!!!!!