
10 lutego 1940 r. do polskich domów znajdujących się na wschodnich terenach II Rzeczypospolitej wtargnęli radzieccy żołnierze z nakazem wysiedlenia wszystkich mieszkańców. Ci którzy to przeżyli, a także rodziny deportowanych uczcili pamięć tych wydarzeń uroczystą Wieczornicą.
Tak rozpoczął się trwający wiele lat dramat tysięcy polskich rodzin. Wstępne założenia, przesądzające o wywiezieniu daleko na północ i wschód Polaków, uznanych za groźnych dla radzieckiego porządku na podbitych ziemiach przez ZSRR zostały przedstawione w projekcje aktu prawnego, którego autorem był szef NKWD – Ławrentij Pawłowicz Beria. Ów projekt zaakceptował bez skrupułów Josif Wissarionowicz Dżugaszwili, czyli Stalin. Początki wielkich akcji deportacyjnych miały miejsce w mroźne, lutowe poranki 1940 r., kiedy to do domów bezbronnej ludności cywilnej zaczęli dobijać się funkcjonariusze Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD). Krzycząc i szczując psami nie pozostawiali przerażonym mieszkańcom zbyt wiele czasu na spakowanie się. Prędko wszystkich sprowadzono na dworce kolejowe, skąd w brudnych, bydlęcych wagonach zesłano na – jak mówi wielu Sybiraków – nieludzką ziemię.

2 lutego, w przededniu 70. rocznicy pierwszej masowej deportacji, w Strzesze zebrali się uczestnicy tych wydarzeń oraz rodziny tych, którzy ze wschodu nie wrócili. Podczas uroczystej Wieczornicy zorganizowanej przez Związek Sybiraków Koło w Raciborzu, Śląski Uniwersytet Trzeciego Wieku, Stowarzyszenie „Dobro Ojczyzny” przy współpracy Urzędu Miasta Racibórz, Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich oraz Światowego Kongresu Kresowian, wspominano tragedię, która była udziałem kilkuset tysięcy Polaków siłą wyrwanych z domów tylko dlatego, że byli Polakami.

"Syberia to ziemia zroszona polską krwią i łzami. To nasza Golgota, Golgota wschodu" – jak powiedziała niegdyś Teresa Pawłowska z raciborskiego koła Związku Sybiraków. Pani Teresie (podobnie jak wielu innym Sybirakom), nawet dziś trudno powstrzymać łzy przy opowiadaniu swych historii. Jednak opowiadają. Opowiadają o tym, o czym przez kilkadziesiąt lat nie wolno było mówić nawet szeptem i przekazują pamięć gehenny jaką przeszli. Ku przestrodze następnym pokoleniom.

/ps,BaK/




![Młodzi czytelnicy z Raciborza na spektaklu „Tuwim dla dzieci” [ZDJĘCIA] Młodzi czytelnicy z Raciborza na spektaklu „Tuwim dla dzieci”](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/ferie-biblioteka-raciborz.jpg)

![O Tajlandii, Kambodży i Wietnamie w bibliotece w Markowicach [ZDJĘCIA] O Tajlandii, Kambodży i Wietnamie w bibliotece w Markowicach](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/Azja-Joanna-Lyko-Dominik.jpg)
![Ferie pełne wyobraźni. Warsztaty z Ciocią od Klocków na Zamku Piastowskim [ZDJĘCIA] Ferie pełne wyobraźni. Warsztaty z Ciocią od Klocków na Zamku Piastowskim](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/zamek-piastowski-ferie-zimowe-cioca-od-klockow.jpg)
![Trwa modernizacja minizoo w Arboretum Bramy Morawskiej [ZDJĘCIA] Trwa modernizacja minizoo w Arboretum Bramy Morawskiej](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/minizoo-raciborz-arboretum-1.jpg)




![Seniorzy w centrum uwagi. Polsko-czeskie seminarium w raciborskiej bibliotece [ZDJĘCIA] BIBLIOTEKA NIE oGRANICzA Karwina](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/BIBLIOTEKA-NIE-oGRANICzA-Karwina.jpg)





![Hałas, śmieci i zniszczenia. List do Redakcji oraz komentarz właścicielki „Końca Świata” – AKTUALIZACJA [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2025/12/przystanek-kulturalny-koniec-swiata-2-1.jpg)
![Historia Śląska zapisana w losach jednej rodziny. Spotkanie z Łukaszem Schubertem w raciborskiej bibliotece [ZDJĘCIA] Historia Śląska zapisana w losach jednej rodziny. Spotkanie z Łukaszem Schubertem w raciborskiej bibliotece](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/01/Lukasz-Schubert.jpg)

![Uroczysty hołd pomordowanym w Zbrodni Katyńskiej oddany przez Policję w Brzeziu [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2025/12/Policjanci_Brzezie_DSC01177.jpg)







Obszerną relację z Wieczornicy będzie można wysłuchać w programie Radia Katowice „LWOWSKA FALA”
w dn.14 lutego br (niedziela) o godz. 8.1o. Polecam ten niezwykle ciekawy, wartościowy i świetnie realizowany przez Panią Danutę Skalską, prezeskę Oddziału Towarzystwa Przyjaciół Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich program emitowany w każdą niedzielę w godz. 8.10 – 9.oo
Całe sczęście,że Sybiracy nie zaprosili Wojnara na to spotkanie. Ojciec mordercy miałby zrozumieć los Sybiraków? Brawo Sybiracy za odwagę przed katami i Wojnarem !!!!!!!!