W 1241 roku Racibórz oparł się najazdowi Tatarów, a więc musiał posiadać umocnienia obronne.
Najprawdopodobniej były to fosa, drewniane przegrody, gliniane lub drewniane mury i bramy. Pierwszą wzmiankę pisaną odnaleziono dopiero jednak z 1299 roku kiedy książę Przemko zlecił wójtowi budowę murów obronnych i nakazując mu pokrycie wszystkich związanych z nią kosztów. Tak więc na przełomie XIII/XIV wieku mury drewniane zostały zastąpione murowanymi. Były wysokie od wewnątrz na ok. 2 m i z zewnątrz 3,8 – 4,7 m. Wnętrze murów do wysokości 1 m. wypełnione było gruzem. Miasto w XIII wieku miało granice w kształcie owalnym ograniczone od północy – południa ulicami Odrzańska i Nową, kierunku wschodnio – zachodniego ulicami Mickiewicza i Długą. Tak tez otaczały je mury. U wylotu ulicy Odrzańskiej znajdowała się brama miejska, zwana Odrzańską, przez którą można było z miasta dostać się w kierunku zamku. Stąd mury biegły w kierunku zachodnim równolegle do obecnej ulicy Chopina następnie skręcały w kierunku Bramy Wielkiej, znajdującej się przy końcu ulicy Długiej. Dalej przebiegały między ulicami Wojska Polskiego i Solną. U zbiegu ulic Leczniczej i Basztowej później wybudowano Bramę Nową. Mury otaczały ulicę Basztową i w pobliżu ulicy Zborowej przecinały ulicę Mickiewicza i dalej biegły w kierunku placu Targowego, aby doprowadzić do Bramy Odrzańskiej. Mury miejskie wzmocnione były dziewięcioma basztami i fosą. Raciborska fosa miała ok. 4m głębokości. Na zewnątrz fosy miasto otoczone było wałami ziemnymi i wokół tych wałów przebiegała droga okrężna wokół miasta. Jeszcze na przełomie XVIII i XIX wieku ulice Wojska Polskiego, Drzymały i Podwala nazywane były "Wokół miasta".
Początkowo z miasta wyprowadzały jedynie dwie bramy : Brama Odrzańska lub inaczej Zamkowa leżąca na północy i jak wskazuje nazwa umożliwiająca przedostanie się do zamku książęcego lub opuszczenie miasta ze strony północnej i Brama Wielka znajdująca się u końca ulicy Długiej, Rzeźniczej i Chopina. Brama ta została zniesiona w 1818 roku. Znacznie później bo dopiero 1351 r. pojawia się pierwsza wzmianka o Bramie Nowej leżącej u zbiegu ulic Nowej, Basztowej i Leczniczej. Na początku XIX wieku zniesiono tą bramę. Po wyburzeniu trzech istniejących bram miejskich, u wylotu obecnej ul. Bankowej przebito mury miejski w 1835 r i wybudowano Bramę Wodną. Poza murami miejskimi od strony ul. Mickiewicza znajdowały się moczary dlatego nigdy nie było potrzeby wybudowania od tej strony bramy prowadzącej w kierunku wschodnim.
