Jak Racibórz dba o swoje zabytki?

baszta raciborz
Baszta więzienna w Raciborzu

W Raciborzu jest 597 zabytków nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków i 28 obiektów małej architektury, a także 449 stanowisk archeologicznych.

Zabytki na terenie miasta, które liczy sobie już 905 lat, to ważny temat. Są materialnym śladem przeszłości. Bezcennym – bo oryginalnej substancji nie da się odtworzyć. Są też wartościowym elementem kultury, przyczyniającym się do kształtowania przyjaznego otoczenia człowieka. Bogactwo dziedzictwa kulturalnego w gminie w istotny sposób przyczynia się do rozwoju społeczno-gospodarczego gminy oraz do poprawy jakości życia mieszkańców.

- reklama -

Rada Miasta Racibórz przyjęła Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Racibórz na lata 2021-2024. To zbiór informacji, o tym jak funkcjonuje opieka nad zabytkami w mieście. Jego przyjęcie uchwałą rady miasta jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Odpowiednio są przyjmowane także: krajowy, wojewódzki i powiatowy program opieki nad zabytkami. Raciborski gminny program jest spójny z tymi dokumentami, a także z innymi uwarunkowaniami zewnętrznymi, tj. z ustawami i rozporządzeniami.

W programie zostały wzięte pod uwagę oraz wypisane także uwarunkowania wewnętrzne, a więc gminne uchwały, polityki i programy. Są to w szczególności: studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, studium urbanistyczno historyczne, plany miejscowe, gminny program rewitalizacji, strategia i inne. Jedną z ważniejszych dla realizacji celów programu jest uchwała z 2011 r. w sprawie udzielania dotacji celowej na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków w nie stanowiących własności gminy.

W kolejnych punktach programu została przedstawiona charakterystyka zachowanego dziedzictwa materialnego na terenie gminy. Zostały wymienione wszystkie zabytki, które są ujęte w gminnej ewidencji zabytków razem z tymi, które są w rejestrze zabytków oraz ze stanowiskami archeologicznymi. W Raciborzu jest więc 597 zabytków nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków, 28 obiektów małej architektury, a także 449 stanowisk archeologicznych. Spis ten wynika z zarządzenia prezydenta miasta z 2019 r. o przyjęciu gminnej ewidencji zabytków – jest podany w uchwale do wiadomości, zgodnie z zaleceniami wojewódzkiego konserwatora zabytków i Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Sama ewidencja zostanie zaktualizowana w czasie trwania programu – bieżąca aktualizacja bazy danych jest jednym z celów programu.

W programie zostały opisane i określone zabytki o najwyższym znaczeniu dla gminy. W Raciborzu jest przekrój przez wszystkie epoki od średniowiecza po współczesność i te widoczne nawarstwienia są bardzo cenne – pokazują, jak miasto żyło i rozwijało się przez 10 wieków.

Można wyróżnić pięć głównych zagrożeń dla zachowania materialnego dziedzictwa Miasta Racibórz. Są nimi: utrata funkcji, konieczność przystosowania do współczesnych wymogów, brak świadomości społecznej i niedostateczna edukacja w zakresie dziedzictwa kulturowego, niedofinansowanie oraz niedostateczna ochrona poszczególnych obiektów. Natomiast głównych szans dla zachowania materialnego dziedzictwa Miasta Racibórz to: dokumentacja zabytków, aktualizacja form ich ochrony, dotacje celowe na remonty i konserwację zabytków, pochodzące z środków zewnętrznych jak i wewnętrznych budżetu Miasta Racibórz, edukacja i informacja, w tym współpraca z organizacjami pozarządowymi, jak również rozwój gospodarczy miasta, środki prywatne.

Wśród celów strategicznych, priorytetów i zadań programu znalazły się m.in. weryfikacja i bieżąca aktualizacja bazy danych, współpraca z wojewódzkim konserwatorem zabytków, pozyskiwanie środków zewnętrznych na remonty zabytków własnych gminy, a także dokonywanie niezbędnych prac remontowych przy nich za własne środki gminy, udzielanie dotacji na remonty i konserwację zabytków nie będących własnością gminy, tworzenie parku kulturowego w celu zintegrowanej ochrony wartości kulturowych i zabytkowych historycznego centrum miasta jak również edukacja powszechna i podnoszenie świadomości społeczeństwa w zakresie wartości dziedzictwa kulturowego.

Do pobrania: Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Racibórz na lata 2021-2024

oprac. /kp/

- reklama -

KOMENTARZE

Please enter your comment!
zapoznałem się z regulaminem
Please enter your name here