Lokalizacja skweru wiąże się z postacią poety – znajduje się na drodze z Brzezia do Raciborza.
21 grudnia w Urzędzie Miasta Racibórz odbyło się spotkanie okolicznościowe upamiętniające postać Jana Darowskiego. W ten sposób zakończono inicjatywę lokalną, która polegała na utworzeniu skweru Jana Darowskiego w 15. rocznicę śmierci pochodzącego z Brzezia poety. Z inicjatywą wyszło Stowarzyszenie Śląskie Porozumienie Gospodarcze ŚLĄSK.ONLINE, którego jednym z kluczowych działań jest edukacja i jakość życia, co pokrywało się z założeniami konkursu miasta w takich obszarach jak: wzmacnianie tożsamości narodowej i patriotyzmu lokalnego, edukacja lokalna, poprawa jakości życia, nowy walor dla turystyki pieszej i rowerowej oraz promocja Raciborza w kraju i na świecie.
Podczas spotkania o twórczości Jana Darowskiego mówił dr Jan Wolski – pracownik naukowy Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Rzeszowskiego, pod redakcją którego ukazała się seria wydawnicza „Dzieła Jana Darowskiego”, natomiast związki poety z Brzeziem przedstawiła Małgorzata Rother-Burek, która przez kilkanaście lat przyjaźniła się z Janem Darowskim i była jedną z pierwszych osób przywracających w Brzeziu pamięć o poecie.
Jan Darowski to poeta urodzony w Brzeziu nad Odrą. Znany w kręgach literackich raciborzanin należał do grona pisarzy emigracyjnych i był jednym z wybitnych pisarzy, poetów i tłumaczy londyńskiej grupy pisarzy „Kontynentów”. Trwająca od wielu lat inicjatywa lokalnej społeczności pozwoliła dotychczas na przybliżenie sylwetki mieszkańcom Raciborza, odkrywanie twórczości, wydanie w Raciborzu pierwszego w historii tomiku wierszy „Powroty”, zorganizowanie w Raciborzu Roku Pamięci Jana Darowskiego oraz nadanie imienia rondu.
Teraz imieniem Jana Darowskiego nazwano skwer u zbiegu ul. Markowckiej i S. Drzewieckiego. Jego lokalizacja bardzo wymownie wiąże się z postacią poety – znajduje się na drodze z Brzezia do Raciborza, w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej granicy. Ponadto w tym miejscu od ronda i skweru wychodzą cztery drogi, które prowadzą w różne strony: na Śląsk, ziemię opolską czy Republikę Czeską, symbolicznie przypominając, że człowiek może podążać w różne strony świata – co jest tym bardziej wymowne, iż Jan Darowski w swojej drodze życia przemierzył świat, by osiąść na obczyźnie, przeżył życie w Londynie, by powrócić po śmierci do rodzinnego Brzezia. Skwer imienia Jana Darowskiego jest okazją do zapoznania się z sylwetką poety dzięki tablicy informacyjnej oraz miejscem odpoczynku wśród zieleni dla spacerowiczów, rowerzystów i na potrzeby lekcji edukacyjnych.
Jan Darowski w wielu utworach zawarł tęsknotę do rodzinnych stron. Najbardziej znamiennym wierszem jest „Aleja”, w której wspomina dawna aleję lipową, która prowadziła z Raciborza do Brzezia oraz dalej, m.in. w kierunku Rybnika. Aleja lipowa opisywana jest w wielu innych historycznych opracowaniach m.in. jako droga prowadząca do miejsc wypoczynku mieszczan takich jak restauracja Widok. Dlatego wśród posadzonych drzew znalazły się lipy symbolizujące wspomnienia zawarte w słowach poety. Pojawiły się też ławki, stolik, stojaki na rowery i tablica informacyjna, a także nasadzenia roślin miododajnych i rodzimych.
W ramach przedsięwzięcia powstała również strona internetowa jandarowski.pl, która przybliża sylwetkę poety i jego twórczość.
Katarzyna Przypadło
