Problem niepełnosprawności umysłowej czy ruchowej dotyczy co dziesiątego dziecka w naszym społeczeństwie. Przez wiele lat niepełnosprawność dziecka była zmartwieniem jego najbliższej rodziny, dopiero w ostatnich dziesięcioleciach kłopoty z jakimi borykają się osoby niepełnosprawne i ich rodziny ujrzały światło dzienne. Zaczęto burzyć bariery architektoniczne uniemożliwiające niepełnosprawnym samodzielne poruszanie się po ulicach naszych miast. Rzesze specjalistów – logopedów, pedagogów , rehabilitantów ruchowych i wielu innych mają za zadanie wspomagać rozwój dziecka niepełnosprawnego.
Coraz częściej słyszy się o konieczności integracji, a więc łączeniu środowiska dzieci zdrowych ze środowiskiem dzieci upośledzonych ruchowo czy umysłowo, już od najmłodszych lat.
Od ponad 10 lat w Przedszkolu nr 24 istnieje grupa dzieci specjalnej troski,
nie jest to może bezpośrednia integracja, ale dzieci te mają kontakt ze sobą poprzez wspólne zabawy czy wyjścia do ogrodu. W obecnej chwili dla dzieci z naszej placówki dziecko z deficytem fizycznym lub umysłowym wcale nie jest inne, potrafią dojrzale się zachować w różnych sytuacjach i spontanicznie okazywać pomoc.
Trzeci rok funkcjonują grupy integracyjne, obejmują dzieci 6 letnie i 5 letnie. Integracja jest możliwa dzięki stworzeniu warunków zgodnego społecznego, poznawczego i emocjonalnego rozwoju dzieci o różnych możliwościach i umiejętnościach. Tak rozumieją integrację dorośli, a czym jest ona dla samych niepełnosprawnych przedszkolaków ?
Z całą pewnością jest dla nich możliwością poznania nowego otoczenia, pozytywnego rozwijania swoich możliwości dzięki pomocy specjalistów i odpowiednio przygotowanych nauczycieli, jest to także możliwość nawiązania nowych znajomości , odnalezienia się wśród rówieśników i kształtowania swojej tożsamości wśród ludzi życzliwych, wspierających i pomocnych. Jest to wreszcie szansa na samodzielne zaistnienie, sprawdzenie się i przystosowanie do reguł życia społecznego tak indywidualnie jak i w grupie. To w dużej mierze podstawowe przygotowanie do pełnego życia w społeczeństwie.
Rozwój poznawczy czy społeczny dzieci niepełnosprawnych przebiega nieco wolniej, jednak w sferze emocji dzieci te mają takie same potrzeby jak ich zdrowi rówieśnicy: chcą być akceptowane, lubiane, doceniane i kochane. Często opóźnienia dzieci niepełnosprawnych sprawiają , że nie są one w stanie wykonać pewnych poleceń, zadań czy zachować się zgodnie z obowiązującymi standardami, co wymaga niejednokrotnie dużej wyrozumiałości i tolerancji ze strony otoczenia. Na tym polega rola nauczycieli grup integracyjnych, by swoim zachowaniem, cierpliwością i wyrozumiałością uczyć swych wychowanków tych niezmiernie ważnych cnót. Na tym również polegają korzyści płynące z uczęszczania do grupy integracyjnej dla dzieci zdrowych. Mają one szansę na kształtowanie w sobie już od najmłodszych lat wrażliwości na potrzeby i problemy drugiego człowieka, umiejętności wspierania słabszych, mniej zaradnych od siebie, wreszcie mają możliwość rozwijania w sobie zdolności empatii, a więc współodczuwania i rozumienia uczuć innych osób.
Korzyści integrowania środowisk dzieci zdrowych i niepełnosprawnych wydają się obopólne, co więcej nie dotyczą jedynie czasu, w którym dzieci przebywają w przedszkolu, lecz mają dużo szersze znaczenie. Podstawy zgodnego współżycia, jakich uczą się w przedszkolaki stanowić będą bazę dla dalszego rozwoju ich postaw wobec zjawiska „inności” czy to dotyczącej możliwości drugiego człowieka, koloru jego skóry , czy też przekonań religijnych i politycznych. Dzieci niepełnosprawne zaś, mimo swych problemów mają szansę na przystosowanie do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym z daleka od poczucia wyobcowania, smutku i samotności.
Po tych trzech latach prowadzenia grup integracyjnych, mamy już pierwsze doświadczenia, przed nami wiele wyzwań, ciekawych pomysłów. Wierzymy, że uda nam się rozwijać nasze koncepcje i dołożymy starań by choć w pewnym stopniu pomóc dzieciom i ich rodzinom.
Ilona Perek
Rynek pracy, edukacja, depopulacja
