73. rocznica wprowadzenia na Górnym Śląsku volkslisty

3

Szykany, wywózka do obozu koncentracyjnego lub kara śmierci – tak zmuszano do podpisywania Deutsche Volksliste.

4 marca 1941 roku na terenach II RP anektowanych przez Rzeszę Niemiecką w czasie II wojny światowej wprowadzoną  volkslistę (niem. Deutsche Volksliste DVL), czyli niemiecką listę narodowościową. Podpisanie listy wiązało się z wypełnieniem szczegółowej ankiety (pytano m. in. o przynależność wyznaniową, wykształcenie, krewnych w Niemczech itd.).

Na podstawie udzielonych odpowiedzi, niemiecki urzędnik decydował o kwalifikacji osoby do jednej z czterech kategorii (I – Volksdeutscher – osoby narodowości niemieckiej, aktywne politycznie, działające na rzecz III Rzeszy w okresie międzywojennym, II – Deutschstämmige – osoby przyznające się do narodowości niemieckiej, posługujące się na co dzień językiem niemieckim, kultywujące kulturę niemiecką, zachowujące się biernie, III – Eingedeutschte – osoby autochtoniczne, uważane przez Niemców za częściowo spolonizowane (Ślązacy, Kaszubi, Mazurzy) oraz Polacy niemieckiego pochodzenia (osoby pozostające w związkach małżeńskich z Niemcami), IV –  Rückgedeutschte – osoby pochodzenia niemieckiego, które się spolonizowały i czynnie współpracowały w okresie międzywojennym z władzami polskimi, bądź aktywnie działały w polskich organizacjach społeczno-politycznych).

- reklama -

Władze niemieckie stosowały wobec osób, które nie zamierzały podpisać volkslisty, środki przymusu, m. in. grożenie eksmisją z mieszkania, odebranie kartek żywnościowych, przeniesienie do gorszej pracy, bicie, wywożenie do obozów przesiedleńczych i obozów koncentracyjnych, widmo kary śmierci (od 1944 roku). Władze polskie zachęcały obywateli polskich z terenów włączonych do Niemiec (województwo pomorskie, śląskie, poznańskie, łódzkie z Łodzią, Suwalszczyzna, północna i zachodnia część Mazowsza oraz zachodnie części województw krakowskiego i kieleckiego) do podpisania volkslisty.

Ogółem do końca 1942 volkslistę na wzmiankowanym obszarze podpisało 3,1 mln osób (R. Kaczmarek, Polacy w Wehrmachcie, Kraków 2010, s. 412), z czego 1,45 mln osób na Górnym Śląsku. Zdecydowana większość mieszkańców Górnego Śląska została zaliczona do III kategorii DVL – 1,02 mln (I kategoria – 120 tys., II kategoria – 250 tys., IV kategoria – 60 tys.), co chroniło ich przed więzieniem. Konsekwencją podpisania volkslisty była podległość prawu niemieckiemu, a co za tym idzie obowiązek służby wojskowej.

W 1944 roku Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (samozwańczy, komunistyczny rząd Polski, w 100% uzależniony od polityki władz ZSRS) zarządził przymusowe internowanie wszystkich osób, które podpisały volkslistę. Część z nich została wywieziona na wschód, a część zmuszona do wyjazdu do Niemiec. Z czasem zrehabilitowano osoby II, III i IV kategorii, a po 1950 roku zrehabilitowano osoby, które wcześniej nie zostały zrehabilitowane.

Wojtek Żołneczko
——————————————————————————————————————– 
Polecamy również:

Na Zamku Piastowskim o zbrodni katyńskiej

Losy policjantów z Brzezia zamordowanych w Ostaszkowie czy zwalczanie podziemia niepodległościowego na Raciborszczyźnie – to tylko niektóre tematy spotkania z historykami z IPN.

107 lat temu w Raciborzu dzieciom odmarzały uszy!

Czym żyli mieszkańcy Raciborza w 1907 roku? Co ich zajmowało? Jakie mieli zmartwienia, a z czego się śmiali?

Zakład Karny od środka, czyli wspomnienia z więzienia…

Po przekroczeniu bramy otworzył się dla mnie zupełnie nieznany wcześniej świat – tylko u nas wspomnienia z pobytu w więzieniu!

——————————————————————————————————————– 

Podziel się informacją lub napisz własny  artykuł na forum.
Dodaj Temat na:   
forum.raciborz.com.pl

Dodaj!

——————————————————————————————————————

- reklama -

3 KOMENTARZE

KOMENTARZE

Please enter your comment!
zapoznałem się z regulaminem
Please enter your name here