
Prelekcje wygłosili: Paweł Newerla –„Dzieje Królewskiego Gimnazjum w Raciborzu” oraz Robert Lasak – „Wybitniejsi uczniowie Królewskiego Gimnazjum”.
5 kwietnia w Muzeum w Raciborzu odbyło się spotkanie z okazji jubileuszu 200-lecia Królewskiego Ewangelickiego Gimnazjum w Raciborzu. Prelekcje wygłosili: Paweł Newerla –„Dzieje Królewskiego Gimnazjum w Raciborzu” oraz Robert Lasak – „Wybitniejsi uczniowie Królewskiego Gimnazjum”.
5 czerwca 1818 roku król pruski Frederyk Wilhelm III powołał w Raciborzu Królewskie Ewangelickie Gimnazjum i ustalił dla niego roczną dotację w wysokości 2500 talarów. Po przebudowie klasztoru franciszkanów gimnazjum rozpoczęło swoją działalność 2 czerwca 1819 roku. Początkowo gmach gimnazjum mieścił 6 sal lekcyjnych, bibliotekę, salę egzaminacyjną, mieszkanie dla dyrektora, trzech nauczycieli i woźnego. W kolejnych latach przebudowano gmach przy ul. Gimnazjalnej, podwyższono budynek o jedno piętro, dobudowano aulę i salę gimnastyczną. Obecnie mieści się tam Zespół Szkół Ekonomicznych.
Początkowo do szkoły uczęszczało 91 uczniów, nie tylko ewangelików, lecz także katolicy i żydzi.

Szkoła utrzymywała się z czesnego, które płacili uczniowie oraz darowizn. W 1847 roku czesne wynosiło 15 talarów za jeden z czterech okresów, czyli 60 talarów rocznie. Zarobek tkacza dla porównania wynosił wtedy 3 talary, a utrzymanie czteroosobowej rodziny wynosiło 3,5 talara tygodniowo. Uczęszczanie do gimnazjum było więc kosztowne.
System nauczania w tamtych czasach trochę różnił się od obecnego. Rok szkolny zaczynał się po Świętach Wielkanocnych 1 kwietnia. Uczniowie oprócz matematyki geografii, historii mieli zajęcia z hebrajskiego, greki, a przede wszystkim łaciny, uczono też śpiewu w wymiarze 2-4 godz. tygodniowo.
W gimnazjach typu humanistycznego o przewadze łaciny uczono przez jej przez 9 lat, po 8-9 godzin tygodniowo. Po piątej klasie można było rozpocząć naukę u mistrza w zawodzie geodety, aptekarza, weterynarza. Po uzyskania świadectwa maturalnego, co nie było takie proste, można było podjąć studia wyższe trwające 6-10 półrocznych semestrów, jeden semestr musiał student podjąć na innym uniwersytecie. Studia filozoficzne i teologiczne trwały 6 semestrów. Medyczne 8-9 semestrów i po zaliczeniu bardzo trudnych egzaminów państwowych student nabywał prawo do wykonywania zawodu. Do 1944 r przez 125 lat istnienia królewskiego gimnazjum uczęszczało tam 12000 uczniów, a 1900 uzyskało świadectwo dojrzałości.

W 1938 r. biblioteka nauczycielska liczyła 17000 tomów, w tym 28 ksiąg wydrukowanych przed 1500 r. Były tam także zbiory minerałów, mięczaków, ptaków, a nawet mumia Egipcjanki podarowana przez barona Anzelma von Rothschilda przechowywana dziś w raciborskim muzeum.
Prowadzono także regularne obserwacje meteorologiczne np. rejestrowano średnie temp dzienne, mediany temp, ekstremalne ciepłoty, zachowały się np. dni pierwszych i ostatnich mrozów z 1848 roku.
Do wybitnych uczniów gimnazjum należeli m.in. Emanuel Smołka, Ludwik i Maurycy Traube, Jan Kasprowicz. Zachowało się do dzisiaj świadectwo Jana Kasprowicza.
Iwona Kwapisz




![O zimnych kąpielach w bibliotece na Ostrogu. Naukowe spojrzenie na morsowanie [ZDJĘCIA] morsowanie raciborz](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/morsowanie-raciborz.jpg)
![Refleksja nad codziennością zamiast noworocznej presji w Bibliotecznym Kręgu Kobiet [ZDJĘCIA] Refleksja nad codziennością zamiast noworocznej presji w Bibliotecznym Kręgu Kobiet](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/biblioteka-kobiet.jpg)







![Mali artyści spotkali się na warsztatach ceramicznych w Markowicach [ZDJĘCIA] Mali artyści spotkali się na warsztatach ceramicznych w Markowicach](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/02/warsztaty-biblioteka-markowice.jpg)
![Jak zachęcić dzieci do czytania? Bibliotekarze z Raciborza i Karwiny o promocji czytelnictwa [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2026/01/biblioteka-karwina.jpg)


![Hałas, śmieci i zniszczenia. List do Redakcji oraz komentarz właścicielki „Końca Świata” – AKTUALIZACJA [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2025/12/przystanek-kulturalny-koniec-swiata-2-1.jpg)

![Uroczysty hołd pomordowanym w Zbrodni Katyńskiej oddany przez Policję w Brzeziu [ZDJĘCIA]](https://raciborz.com.pl/wp-content/uploads/2025/12/Policjanci_Brzezie_DSC01177.jpg)






